Verschillende soorten horloge uurwerken

LET'S TALK WATCHES.

Posted in

Je overweegt een nieuw horloge aan te schaffen en je zit wellicht midden in een van de leukste fases van dit proces: het oriënteren! Wat voor soort horloge zoek ik? Natuurlijk hierbij de belangrijke vraag: aan welke uiterlijke eisen het horloge moet voldoen? Maar minstens zo belangrijk is het kloppende hart van jouw nieuwe horloge: het uurwerk. Ga je voor de waanzinnige precisie en betrouwbaarheid van Quartz, of kies je voor techniek en de charme van vakmanschap en ga je voor een mechanisch uurwerk? En wat zijn de verschillen precies tussen deze uurwerken en welke varianten zijn er verkrijgbaar? Met dit BLOG hopen wij jou verder op weg te helpen in de zoektocht naar jouw perfecte horloge.

De Nordgreen Guardian met automatisch uurwerk

Een klein stukje geschiedenis?

De ontwikkeling van het mechanische uurwerk startte al in het begin van de 16e eeuw toen in Duitsland de eerste draagbare klok met een veermechanisme werd ontwikkeld. Dit uurwerk was ovaal, flink van omvang en bovenal erg onnauwkeurig. In de eeuwen die volgde werden nieuwe technieken uitgevonden die hebben gedragen aan de verdere betrouwbaarheid en welke vandaag de dag nog steeds worden gebruikt. Eerst in zakhorloges en vanaf het einde van de 19e eeuw in polshorloges. Deze polshorloges werden pas echt populair in de eerste wereldoorlog toen bleek dat het voor de militairen een stuk makkelijker was om in het heetst van de strijd op een polshorloge de tijd af te lezen dan op een zakhorloge. Vandaag de dag worden zakhorloges eigenlijk bijna niet meer gebruikt en zijn het vooral liefhebbers die ze verzamelen.

In 1957 werd het eerste elektrische horloge ontwikkeld en in 1969 introduceerde het wereldberoemde Japanse Seiko met de Seiko Aston het allereerste Quartz horloge. Het bleek het startschot van een enorme revolutie in horlogeland. Ineens was het mogelijk om op een veel goedkopere en snellere manier horloges te produceren met een nauwkeurigheid die bij een mechanisch horloge ondenkbaar was. Deze revolutie bleek het einde in te luiden voor veel gerenommeerde Zwitserse horlogemerken.
Vandaag de dag is de balans tussen mechanische uurwerken en Quartz uurwerken gelukkig weer op een gezonde manier hersteld en is er voldoende ruimte voor beiden. Zo zien we mechanische uurwerken vooral terug in de wat duurdere horloges, waarbij veel vakmanschap komt kijken en waarbij het hart van een liefhebber sneller gaat kloppen en richt het overgrote deel van de merken met Quartz uurwerken zich op het relatief goedkopere segment. Uiteraard zijn ook hier weer uitzonderingen te vinden en zien we steeds meer merken die uitstekende mechanische horloges produceren voor een verrassend scherpe prijs.

Wat is een Quartz uurwerk?

Een Quartz uurwerk maakt gebruik van elektriciteit, welke wordt geleverd door een batterij. Via deze batterij wordt een elektrische spanning verstuurd naar de Quartz kristallen die in het uurwerk verwerkt zitten. Deze Quartz kristallen geven een zeer regelmatige trilling door wanneer ze onder stroom staan. In moderne Quartz uurwerken zijn dit er maar liefst ruim 32.000 per seconde (om heel precies te zijn: 32.768). Het regelcentrum van het uurwerk (het IC, wat staat voor Integrated Circuit) zet deze trillingen om in één impuls per seconde welke uiteindelijk is af te lezen via de secondewijzer. Heeft het horloge geen secondewijzer, zoals bijvoorbeeld bij de fraaie horloges van Northgate het geval is, dan worden deze impulsen opgespaard om de minutenwijzer elke 20 seconden te laten verspringen.

Een Quartz uurwerk is dus enorm nauwkeurig. Waar een mechanisch horloge tot wel een paar minuten per maand kan afwijken, is dit bij een Quartz uurwerk slechts enkele seconden. Daarnaast is een Quartz uurwerk veel goedkoper in aanschaf en onderhoud.

Het eerste Quartz horloge: de Seiko Astron Quartz

Zijn er ook nadelen aan een Quartz uurwerk?

Ja zeker! Het eerste nadeel ligt het meest voor de hand: de batterij gaat na verloop van tijd leeg en zal dus moeten worden vervangen. Dit kost vaak rond de €10,00, maar let op. Het wisselen van de batterij kan invloed hebben op de waterbestendigheid van het horloge. Wil je er zeker van zijn dat de waterbestendigheid gegarandeerd is, laat dit dan uitvoeren en testen door een erkende juwelier. De kosten voor het vervangen en testen liggen gemiddeld rond de €35.

Een ander nadeel is het kwaliteitsverschil in de diverse Quartz uurwerken. Over het algemeen geldt dat de duurdere uurwerken uit bijvoorbeeld Zwitserland en Japan het meest betrouwbaar zijn. Gelukkig hoef je je hier bij Lion Watches geen zorgen over te maken. Wij bieden uitsluitend Quartz horloges aan met een uurwerk van uitstekende kwaliteit!

De ontwikkeling heeft ook na 1969 niet stil gestaan en inmiddels zijn er diverse varianten op het traditionele Quartz horloge beschikbaar:

Solar Quartz:

Deze horloges werken op zonne-energie. Door blootstelling aan de zon wordt de accu van het horloge opgeladen. Mooi voordeel is dat de batterij niet vervangen hoeft te worden, een nadeel is dat het horloge naar verloop van tijd stopt als het niet in aanraking komt met zonlicht.

Kinetic Quartz:

Dit is een uurwerk waarbij de techniek van mechanische uurwerken en Quartz uurwerken worden gecombineerd. Het horloge wordt opgeladen door beweging van de pols en de energie wordt opgeslagen in een accu / batterij. Ook een horloge met een Kinitec uurwerk zal dus stil komen te staan als je het een lange tijd niet draagt. Daarnaast is het vervangen van de accu (wat gelukkig pas na vele jaren gebruik nodig is) een specialistisch en daardoor een relatief prijzig verhaal.

Meca Quartz:

Ook bij horloges met een Meca Quartz uurwerk worden de technieken van Quartz en mechanisch gecombineerd, maar dan bij het gebruik van de Chronograaf functie. Dit zorgt ervoor dat de secondewijzer van de Chronograaf een fraaie vloeiende beweging laat zien, zoals bij mechanische horloges. Wil je meer leren over dit uurwerk, lees dan ons eerder BLOG hierover.

Heren horloges met Quartz uurwerk

Wat is een mechanisch uurwerk?

Bij een mechanisch horloge komt er dus helemaal geen elektriciteit kijken, maar loopt het horloge volledig op mechanische onderdelen. Een fraai stukje complexe techniek.

Om de werking goed uit te kunnen leggen starten we de twee soorten mechanische uurwerken die er zijn: de handopwinder en de automaat. Bij een handopwinder kan het horloge uitsluitende worden opgeladen door aan de kroon te draaien. Bij een automatisch horloge kan dit ook, maar het uurwerk wordt tevens opgeladen door de bewegingen van de pols. Dit gebeurd d.m.v. een contragewicht, ook wel de Rotor genoemd” die door de bewegingen van de pols draait. Overigens is het overgrote deel van de moderne mechanische horloges automatisch en zien we handopwinders vaak terug in vintage horloges.

Door het opladen wordt er in het uurwerk een veer gespannen. Deze veer zit veilig opgeborgen in de veerton. Door middel van diverse tandwielen wordt de opgebouwde energie vanuit de veer overgebracht op het Echappement (ook wel Escapement of Ankergang genoemd). Het Echappement bestaat uit een tandwiel en een anker en zorgt er met een schommelende beweging voor dat de energie op een evenredige manier wordt vrijgegeven, waardoor het horloge gaat lopen *. Zou je het Echappement niet hebben, dan zou de veer direct ontspannen / “leeglopen”.  
Wanneer de veer volledige is gespannen zal het horloge, sterk afhankelijk van het type, tussen de 24 en 72 uur blijven lopen. Blijf je het horloge dragen (bij een automaat), dan zorgen de bewegingen ervoor dat de veer steeds weer wordt opgeladen. Bij een handopwinder moet je dus regelmatig aan de kroon draaien om het horloge werkend te houden.

De werking van een mechanisch horloge is dus behoorlijk complex en de afstelling moet extreem precies zijn om het horloge goed te laten lopen. Niet voor niets zijn deze horloges geliefd bij mensen die de techniek, de duurzaamheid en het vakmanschap kunnen waarderen.

*Als je goed luistert, kun je de overgang van het Echappement horen d.m.v. het snel tikkende geluid en bij veel horloges kun je de werking ook bewonderen via de achterzijde, die vaak “open” is.

Wat zijn de voor- en nadelen aan een mechanisch uurwerk?

De voordelen van een mechanisch uurwerk ten opzichte van een Quartz uurwerk zijn daarnaast dat het, bij zorgvuldig gebruik, generaties lang mee kan gaan en dat je geen batterij hoeft te vervangen. Een nadeel is het onderhoud. Een mechanisch horloge zal, afhankelijk van de intensiviteit van het gebruik, eens in de zoveel jaren onderhoud nodig hebben. De onderdelen slijten en de olie droogt op. Dit onderhoud is vrij kostbaar. Ook de reparatie van een mechanisch horloge (wanneer je het bijvoorbeeld hebt laten vallen) is vaak een specialistisch en dus duur klusje.
Verder is het belangrijk te weten dat de nauwkeurigheid van een mechanisch horloge gemiddeld genomen lager is dan bij een Quartz uurwerk. Bij Quartz gaat dit om een afwijking van enkele seconden per maand, bij een mechanisch uurwerk kan dat een aantal minuten betreffen. Uiteraard is dit eenvoudig handmatig aan te passen en weegt dit voor veel horloge liefhebbers niet op tegen de emotie en trots die het bezit van zo’n stukje complexe techniek met zich mee brengt.

Daar komt bij dat bij mechanische horloges vaak geldt: hoe duurder, hoe nauwkeuriger. Zo zijn er diverse modellen in het hogere segment beschikbaar die de precessie van Quartz bijzonder goed kunnen evenaren.

Seiko 5 collectie met automatisch uurwerk